Khái niệm và những nguyên nhân gây ra cái chết âm thầm cho tôm cá


KHÁI NIỀM WIKI về H2S

Hydrogen Sulfide là gì? hay còn gọi tắt tên gọi H2S được hình thành khi vi khuẩn tiêu thụ sulfate phân hủy chất hữu cơ trong điều kiện yếm khí (không có oxy) ở trong nước hoặc trong điều kiện ẩm ướt. Ở trong ao tôm, lớp bùn đáy ao, bùn quánh và biofloc sản sinh ra H2S. Nhiều người không kiểm tra các ao nuôi tôm cá thường xuyên nên việc H2S tự sinh ra từ nhiều điều kiện và nhiều thứ bên ngoài đang ảnh hưởng rất lớn đến ao nuôi tôm cá, năng suất, chất lượng môi trường sống giảm, việc tôm cá chết âm thầm vì H2S là điều khó tránh khỏi ( mua kit h2s ở đâu )

H2S tác hại đến tôm như thế nào? Tác động đầu tiên của H2S là ngăn chặn tôm cá giảm khả năng hấp thụ oxy , cho đến khi nồng độ H2S xuống mức thấp hơn tức là tôm cá sẽ dần suy yếu , khả năng thích nghi với môi trường nước có chứa H2S hầu như không thể, tỷ lệ tôm cá chết sẽ càng cai khi tiếp xúc trong thời gian quá lâu. Tỷ lệ chết âm thầm cũng tác nhân chủ yếu đến từ H2S.

H2S cũng có thể gây phá hủy dần các mô bằng cách gây kích ứng các mô mềm trong mang, ruột, thành dạ dày và gan tụy. H2S cũng gây stress tôm, làm giảm khả năng đề kháng của tôm đối với các bệnh lây nhiễm.

Và khi chúng ta chưa có một phương pháp dự phòng nào thì hãy cố gắng trang bị tối thiểu kit kiểm tra H2S trong nước sau đó nếu sự có mặt H2S quá lớn chưa tìm ra cách chúng ta nên thay nước để tôm cá sẽ có thể quay trở về môi trường nước mới an toàn hơn.

Mức độ an toàn đối cho phép với H2S trong ao nuôi tôm sú (Penaeus monodon) là 0,033 phần triệu (ppm). Tôm giống tôm thẻ chân trắng (P. vannamei) postlarvae có thể chịu đựng được tới mức 0,0087 và tôm ấu niên tới mức 0,0185 ppm.

Phương pháp phát hiện: Việc phát hiện H2S khá phức tạp và khó khăn hơn so với việc phát hiện amoniac hoặc nitrit. Hầu hết nông dân nuôi tôm không kiểm tra H2S mặc dù thực tế mức độ an toàn của H2S thấp hơn nhiều so với amoniac và nitrit. Ở cùng nồng độ, H2S nguy hiểm gấp hơn 100 lần so với amoniac và 1.000 lần hơn nitrit!

Xem thêm

Độc tính của H2S phụ thuộc vào 3 thông số chính: pH, nhiệt độ và oxy hòa tan. H2S cản trở quá trình vận chuyển oxy của tôm.

Nồng độ oxy hòa tan trên 3 ppm hỗ trợ ngăn chặn sản sinh H2S. Sự kết hợp của cả 3 yếu tố: pH, oxy và nhiệt độ thấp khiến cho H2S nguy hiểm hơn. Vì vậy, việc theo dõi 3 thông số này là chìa khóa để giảm thiểu độc tính của H2S. Nhằm ngăn chặn những chiều hướng xấu của H2S người ta vẫn khuyên dùng các loại kit kiêm tra H2S trong nước để biết được nồng độ  H2S có lẫn trong nước nhiều hay ít để tránh bị ảnh hưởng môi trường nước hiện tại.

Làm thế nào để kiểm tra H2S: Kiểm tra số lượng vi khuẩn bằng đĩa thạch TCBS ở trong các mẫu nước lấy từ khoảng 2-5 cm cách khu vực bùn. Vibrio bình thường sẽ hiển thị ở dạng khuẩn lạc màu xanh lá cây hoặc màu vàng; vi khuẩn khử sulfate sẽ hiển thị ở dạng khuẩn lạc đen. Nếu nhìn thấy khuẩn lạc đen thì có nghĩa là H2S đang được sinh ra và cần phải xử lý ngay tức thì.

Nguyên nhân chính nào gây ra H2S?

Trong ao nuôi có nước trong trước khi thả giống, tảo phát triển ở đáy ao. Từ những lượng thức ăn thừa cho đến thực vật phù du nở hoa trong ao nước, do quá trình hấp thụ ánh sáng của các loại thực vật dưới nước sau khi tiếp nhận ánh sáng khiến cho các chất H2S được sinh ra và phát triển. Đây là điều rất tự nhiên nhưng cần có sự quản lý cũng như giám sát. Ngoài ra có thể trong khâu xây dựng một canh tác tôm cá mới nước dẫn từ nguồn vào chưa kiểm tra nồng độ H2S trước khi bơm vào cũng dẫn đến tình trạng này.

  • Ao có đất cát hoặc đất xốp.
  • Ao rất sâu không đủ oxy tạo điều kiện yếm khí dẫn đến sinh ra H2S.
  • Ao có nồng độ cao các chất hữu cơ lơ lửng. Khi chất hữu cơ lắng xuống đáy ao tạo điều kiện thuận lợi sản sinh H2S.
  • Ao lót bạt HDPE bị rò rỉ. Khi chất hữu cơ thấm qua lớp bạt lót này rồi đi vào một chỗ không có oxy, H2S sẽ được sinh ra.
  • Ao có nhiều chất thải từ thức ăn sẽ dễ bị tình trạng sụp tảo/thực vật phù du.
  • Ao bị đất phèn (acid sulfate) có pH thấp và lượng tải chất hữu cơ cao tạo điều kiện sinh ra H2S.

Làm thế nào để ngăn ngừa H2S? và thời gian nào hợp lý để ngăn ngừa H2S?

Lúc 03:00 sáng đây khoảng thời gian mà chúng ta nên kiểm tra có thể là khoảng 5h sáng bạn sẽ thấy rất rõ những vấn đề lượng oxy giảm mạnh trong ao nếu có H2S lớn trong nước ( xem may do nong do oxy hoa tan trong nuoc ), luôn phải đảm bảo mức oxy hòa tan trong ao tôm ở mức trên 3 ppm cách mép bùn khoảng 3 m và cách đáy ao 30 cm.

• Cho ăn theo nhu cầu.

• Theo dõi chất hữu cơ.

• Tránh nuôi tôm ở vùng đất xốp hoặc cát hoặc phèn.

• Duy trì pH trong khoảng 7,8 – 8,3 suốt vụ nuôi. Phạm vi pH dao động hàng ngày phải ít hơn 0,4.

Xử lý như thế nào khi mưa lớn?

Trong cơn mưa lớn, thực sự đang làm thay đổi rất nhiều  yếu tố trong ao nước, làm cho sự phát triển H2S không ngừng, oxy hòa tan và pH sẽ thấp cũng như một số chất thiết yếu trong nước, ở dưới đáy bùn là nơi của thực vật cũng là điểm quan trọng để các chất H2S sản sinh ra nhiều.  Khi việc này xảy ra, nông dân nên làm như sau:

  • Ngưng cho ăn trong thời gian mưa.
  • Kiểm tra pH và bón vôi nếu cần thiết để duy trì pH tối ưu.
  • Chạy sục khí trong suốt thời gian này.
  • Lấy nước ngọt ra khỏi ao, nếu có thể.
  • Ngăn nước tuôn vào ao.
  • Sau cơn mưa, bổ sung khoáng và muối hòa tan sẵn để trộn vào thức ăn cho tôm.
  • Sử dụng vi khuẩn tiêu thụ H2S

Xem thêm

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.